မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯပူၯ Denque Fever ရၯလီၯသးအါန့ဿ္ဒံးအပူၯကြံာ္နံဢ္တဖဢ္

မဲဿ္လးဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဒဲက၀ီၯပူၯ တနံဢ္ညါအံၯ ပွၯလဿအဘဢ္ Denque Fever တဿ္ဆါအါန့ဿ္ဒံးအပူၯကြံာ္နံဢ္သ့ဢ္တဖဢ္န့ဢ္ တဿ္ ဆါဟံဢ္မူဒါခိဢ္ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

မဲဿ္လး တဿ္ဆါဟံဢ္မူဒါခိဢ္ စီၯန့ဢ္ဆဲ စံး၀ဲလဿႃႃတနံဢ္ညါအံၯစးထီဢ္သီသီ ဖဲလါယူၯလံတီဿ္ပူၯန့ဢ္ ပွၯဆါလဿဟဲလဿတဿ္ဆါဟံဢ္ ပမၯကြဿ္အသြံဢ္န့ဢ္ ပွၯဆါလဿန့ဿ္ဘဢ္ Denque Fever အိဢ္၀ဲ (၈၀) န့ဢ္ မ့ဿ္တဿ္အဆိကတဿဿ္တဘ်ီ႗႗န့ဢ္လီၯ. တဿ္ဆါရၯလီၯ သးန့ဢ္ ခီဖ်ိလဿ Aebes ပစိၯတကလုာ္လဿအက့ဿ္အဂီၯမိဿ္ပွဿ္ ကံဿ္ဃ့အစုအခီဢ္ဖးထီ အ့ဢ္တဿ္လဿမုဿ္ဆါခီဖဲပွၯတပာ္သူဢ္ပာ္သး အခါအဃိ တဿ္ဆါအံၯရၯလီၯသးခ်႕အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္န့ဢ္ဆဲ ဆဲးတဲ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ. တဿ္ဆါအံၯ တဿ္နီၯဖးအီၯခံကလုာ္ တဿတက လုာ္န့ဢ္ မ့ဿ္၀ဲ ႃဒ့ဢ္ကံဖံဘဿဢ္႗ ပွၯဆါအပနီဢ္ဖ်ါထဲ ပွၯဆါအလိၯကိၯတခါဧိၯဒီး မ့့မ့ဿ္ပွၯဆါလဿန့့ဿ္ဘဢ္ ႃဒ့ဢ္ကံဟဢ္မိၯရဲး႗ တက လုာ္န့ဢ္ အပနီဢ္ကဖ်ါလဿ အနါဒ့ခံသြံဢ္၊ အမဲကုသြံဢ္ ဒီး အ့ဢ္ဆါလီၯဒီးသြံဢ္ ဘဢ္ဆဢ္သနာ္က့ ပွၯဆါလဿအန့ဿ္ဘဢ္ ႃဒ့ဢ္ကံဟဢ္ မိၯရဲး႗ အပတီဿ္န့ဢ္တအိဢ္ဒံးဘဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္ န့ဢ္ဆဲ ရွဲးပႜး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ကတီဿ္အံၯ ပွၯဆါဟဲထီဢ္တဿ္ဆါဟံဢ္အိဢ္ဒံးအဖဿမုဿ္ ဒီး ပွၯဆါအါတက့ဿ္ မ့ဿ္ပွၯဖိဒံဖိသဢ္ တဿ္ဘဢ္ယိာ္အိဢ္၀ဲဒဢ္ သနာ္က့ ခီဖိ် လဿပွၯဆါသ့ဢ္တဖဢ္ ဟဲတုၯတဿ္ဆါဟံဢ္ ခ်ဳးဆဿခ်ဳးကတီဿ္ ဒီး အါန့ဢ္အန့ဢ္ ခီဖ်ိလဿ ဆူဢ္ခ်႕ပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္လီၯလဿ ကမ်ဿဿ္က်ါ ဟ့ဢ္၀ဲဆူဢ္ခ်႕တဿ္သ့ဢ္ညါနဿ္ပဿဿ္အဃိ တုၯခဲအံၯတဿ္သံတဿ္ပွဿ္တအိဢ္ဒံးဘဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္န့ဢ္ဆဲ စံးကဒီး၀ဲဒဢ္န့ဢ္ လီၯ.

ဒ္သိးတဿ္ဆါအံၯတရၯလီၯတဂ့ၯအဂီဿ္ ဆူဢ္ခ်႕ပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္ လီၯလဿကမ်ဿဿ္က်ါ ဟ့ဢ္၀ဲဆူဢ္ခ်႕တဿ္သ့ဢ္ညါနဿ္ပဿဿ္ ဒီး မၯ၀ဲတဿ္ဒီသဒဿ မဿ၀ဲ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိတဖဢ္လဿကဘဢ္မၯပ်ီဟံဢ္ခိဢ္ဟံဢ္ဃဿၯ၊ လူကြံာ္ထံလဿတဿ္ဒဿပူၯတဖဢ္ ဒီးမုဿ္ဆါခီ ကဘဢ္ဒုးမံဖိသဢ္လဿ ပ့ၯပီၯပူၯသ့ဢ္တဖဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ ဒဲက၀ီၯဖိတဖဢ္ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯပူၯ ဖဲ ၂၀၀၆ ပွၯဆါလဿန့ဿ္ဘဢ္တဿ္ဆါအံၯ အိဢ္၀ဲ(၃၀)ဂၯ ဖဲ ၂၀၀၈ နီဿ္ဂံဿ္ လီၯစွၯလီၯအိဢ္ထဲ (၁၀)ဂၯ ဘဢ္ဆဢ္ သနာ္က့ ၂၀၀၉ ဖဲ လါယူၯလံတီဿ္ပူၯ ပွၯဆါနီဿ္ဂံဿ္အါထီဢ္တုၯလဿ (၈၀)ဂၯအဂ့ဿ္န့ဢ္ တဿ္ဆါဟံဢ္တဿ္မၯနီဢ္စရီ ပာ္ဖ်ါ၀ဲဒဢ္န့ဢ္ လီၯ.

ကတီဿ္အံၯ ႃဒ့ဢ္ကံဖံဘဿဢ္႗ တဿ္ဆါ ရၯလီၯသးစ့ဿ္ကီးလဿ ကီဿ္ပယီၯအဒြဲပူၯ၊ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ဒီး ကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿဟီဢ္က၀ီၯ ဃုာ္ ဒီး ဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဒဲက၀ီၯအဂၯသ့ဢ္တဖဢ္အပူၯအဂ့ဿ္န့ဢ္ န့ဿ္ဘဢ္တဿ္ကစီဢ္န့ဢ္လီၯ.