ကႜီဢ္တဲဢ္ဆီဢ္သနံး ကညီဘဢ္ကီဖိက့ၯကဒါက့ၯ

ကညီပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိလဿဟဲဃ့ဿ္ႏုာ္အိဢ္ကဒုဖဲ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ ထးစီဢ္ယါကီဿ္ဆဢ္ပူၯတဖဢ္ ကႜီဢ္တဲဢ္သုးပွွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါတဖဢ္ ဆီဢ္သနံး၀ဲအ၀ဲသ့ဢ္ဒ္သိး ကဒါက့ၯလဿကညီကီဿ္ပူၯအဂ့ဿ္န့ဢ္ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိတဖဢ္ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ဖဲအပူၯကြံာ္စွၯသီန့ဢ္ ကႜီဢ္တဲဢ္သုးတဖဢ္ လဲၯ၀ဲဆူ ကညီပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိအိဢ္ဆိးကဒုအလီဿ္ စးထီဢ္ဖဲ မဲးတရံး တုၯဃီၯဆူ မဲဿ္ သ၀ီ ဟီဢ္က၀ီၯလဿ သူမွဲက်ိနံၯဒီတတီၯအခါ ဆီဢ္သနံး၀ဲဒီး မဿ၀ဲ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိတဖဢ္ ကဘဢ္က့ၯကဒါက့ၯဆူကီဿ္ပယီၯတ ပၯပာ္၀ဲတဿ္ဆဿကတီဿ္အစဲၯခံကတဿဿ္ဖဲ တလါအံၯ ၂၄ သီ အဂ့ဿ္န့ဢ္ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲမုဢ္ဖိတဂၯ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ကညီဘဢ္ကီဘဢ္ခဲကမံးတံာ္အပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါလဿအံးထြဲကြဿ္ထြဲ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိဖဲဟီဢ္က၀ီၯဖဲန့ဢ္ စီၯတဿ္ဆူညါ စံး၀ဲလဿ ခီဖ်ိ လဿ ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္သုးထဿဆူဢ္သုး ဃ့ဆူဢ္စ့အဃိ သ၀ီဖိတဖဢ္အိဢ္တဘူဢ္လဿသ၀ီပူၯဒီးဟဲဃ့ဿ္ထီဢ္လဿကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္တပၯအ ဃိန့ဢ္ ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္အဲဢ္ဒိးလဿ ကႜီဢ္တဲဢ္တပၯ ကနီန့ဿ္က့ၯကညီပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိတဖဢ္ဆူ ကီဿ္ပယီၯတပၯအဃိ တယံာ္ဒံး ဘဢ္န့ဢ္ ကႜီဢ္တဲဢ္တပၯထံဢ္လိာ္သးဒီး ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္ဖဲကီဿ္ဆဿန့ဢ္လီၯ.

ႃႃ အခဲအံၯအိဢ္လဿတဿ္ကိဿ္တဿ္ဂီၯ တဿ္ပ်ံၯတဿ္ဖုးအဖီခိဢ္လီၯ.အိဢ္လဿန့ဢ္တပၯပ်ံၯတဿ္ ဒီးဟဲခီဃီၯ အိဢ္လဿအံၯတပၯဒီးပွၯနီ က့ၯအ၀ဲသ့ဢ္အဃိန့ဢ္ တနီၯနီၯန့ဢ္ ဆိမိဢ္က့ၯတဿ္တဘဢ္လဿၯဘဢ္႗႗အဂ့ဿ္န့ဢ္ စီၯတဿ္ဆူညါ ဆဲးတဲ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

စးထီဢ္ဖဲ မဲဿ္တရံး တုၯဃီၯလဿ မဲဿ္သ၀ီဟီဢ္က၀ီၯလဿ သူမွဲက်ိနံၯဒီတတီၯ ကညီ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိလဿအကြဿ္ဆဿဢ္မဲာ္တဿ္ပ်ံၯ တဿ္ဖုးဒ္အံၯ ပွၯနီဿ္ဂံဿ္ကအိဢ္၀ဲ ၃၀၀၀ ဘ်ဲဢ္န့ဢ္ စီၯတဿ္ဆူညါ တယာ္တဲ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

စးထီဢ္ဖဲ လါယူ ၯထီဢ္ကတီဿ္ ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္ ပာ္ဖွိဢ္ထီဢ္သးဒီး နအဖ သုးထီဢ္ဒုး ခ့ဢ္အဲဢ္ယူဢ္ သုးက့(၇) အဆဿကတီဿ္ ကညီ ဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိလဿဟဲဃ့ဿ္ထီဢ္ဆူ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ အိဢ္၀ဲ ၄၀၀၀ဘ်ဲဢ္ တကးဘဢ္ ကတီဿ္အံၯ ခီဖိ်လဿ ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္ ထဿဆူဢ္သုး ဖဲ ဖဢ္အဢ္ကီဿ္ရ့ဢ္ သုးက့(၇) ဒီတဘ့ဢ္ပူၯအဃိ သ၀ီဖိတဖဢ္ ဟဲဃ့ဿ္ႏုာ္လီၯလဿ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္တပၯ နီဿ္ဂံဿ္အါထီဢ္ဂုဿ္ဂုဿ္န့ဢ္ပွၯ ဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိတဖဢ္ တဲဘဢ္ ထံထဢ္စြ႕န့ဢ္လီၯ.

ကႜီဢ္တဲဢ္ႏုာ္လီၯဃိထံတဿ္လဿဒဲက၀ီၯပူၯဃိ ဒဲက၀ီၯဖိဖုးပ်ီဿ္

ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ဒီး ကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿ ဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဒဲက၀ီၯပူၯ ကႜီဢ္တဲဢ္သုး အပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္ ႏုာ္လီၯဃိတဿ္လဿဒဲက ၀ီၯပူၯသတူဿ္ကလာ္အဃိ ဒဲက၀ီၯဖိတဖဢ္ ဖုးသံပ်ီဿ္ဂီၯ၀ဲဒဢ္အဂ့ဿ္္န့ဢ္ ဒဲက၀ီၯဖိတဖဢ္ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ဖဲလါအီကူာ္ ၁၃ သီ ဂီၯခီ ဂီၯဂီၯ တခ်ဳးလဿမုဿ္၀ါထီဢ္ ဖဲပွၯမံအဆဿကတီဿ္ ကႜီဢ္တဲဢ္သုး၊ ထးဟဢ္ဖါဒီး အီစီဢ္သုးတဖဢ္ႏုာ္လီၯဃိ တဿ္လဿ နိဢ္ဖိ ဒီး မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯပူၯသတူဿ္ကလာ္အဃိ ဒဲက၀ီၯဖိတဖဢ္ ဖုးသံပ်ီဿ္ဂီၯ၀ဲဒဢ္ ဒိဢ္ဒိဢ္ကလဲာ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯ မုဢ္ဖိတဂၯ ထုးထီဢ္တဲဖ်ါ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ကႜီဢ္တဲဢ္သုးနီဿ္ဂံဿ္ (၄) လဿအဆီလီၯသးဟံးန့ဿ္မူဒါဖဲ ၀့ဿ္မဲဿ္ဆီး ဒုးယၯရဲဢ္က်ဲၯမူဒါခိဢ္ ဖဒူဢ္ယ့း ဖးဘိစိဢ္ တဲဘဢ္ ဘံဢ္ဘံဢ္စံဢ္ ပယီၯကြဲၯလ့လိၯ တဿ္ရၯလီၯသန့လဿ တဿ္ဂ့ဿ္လဿဘဢ္လဲၯဃိတဿ္လဿဒဲက၀ီၯပူၯန့ဢ္ ကီဿ္ပယီၯပူၯ ပွၯဖီဢ္စုက၀ဲၯဖိလဿအထီဒါ သုးမီၯစိရိၯပဒိဢ္သ့ဢ္တဖဢ္ ဟဲႏုာ္လီၯအိဢ္ခူသူဢ္လဿဒဲက၀ီၯ ဒ္သိးကလဲၯဆူထံကီဿ္သဿဘ့ဢ္တဘ့ဢ္အဂီဿ္မ့ဿ္ဂ့ၯ ဟဲႏုာ္လီၯပာ္ခူ သူဢ္စုက၀ဲၯလဿဒဲက၀ီၯပူၯ မ့ဿ္အိဢ္တအိဢ္န့ဢ္ ပကသ့ဢ္ညါဘဢ္အဂီဿ္ ပလဲၯႏုာ္လီၯဃိတဿ္န့ဢ္လီၯ.

ကႜီဢ္တဲဢ္သုး အပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္ ႏုာ္လီၯဃိတဿ္နာ္က့ တထံဢ္၀ဲတဿ္နီတမံၯဘဢ္အဃိ ဖီဢ္န့ဿ္၀ဲ ပွၯဒဲက၀ီၯဖိအသီလဿအ လံာ္အုဢ္သး (ယူဢ္အဲဢ္) တဿ္ဂီၯတအိဢ္တဖဢ္ ပွၯနီဿ္ဂံဿ္အိဢ္လဿ (၁၀၀)ဘ်ဲဢ္၀ံၯ ဒိန့ဿ္တဿ္ဂီၯဒီး ပ်ဿ္ကဒါက့ၯ၀ဲဒဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ မဲဿ္ လးဒဲက၀ီၯခိဢ္(၂) စီၯထိထိ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

လဿအပူၯကြံာ္ နံဢ္ ၂၀၀၇ ကႜီိဢ္တဲဢ္သုးပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္ ႏုာ္လီၯဃိတဿ္လဿ မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯ က၀ီၯဒိဢ္ ( Zone A) ပူၯ သ တူဿ္ကလာ္ဒ္အံၯအခါ ဖီဢ္န့ဿ္၀ဲ ဒဲက၀ီၯဖိလဿ လံာ္အုဢ္သး ဒီး ယူဢ္အဲဢ္ တဿ္ဂီၯတအိဢ္တဖဢ္ ဒီဒူူဢ္န့ဢ္လီၯ.

ကညီဖိမၯလၯကပီၯသကိး လါခူးကံဿ္စုအမူးဖဲ ၀့ဿ္မဲဿ္ဆီး

လါခူးကံဿ္စုအံၯ မ့ဿ္ကညီတဿ္ဃူတဿ္ဖိးအပနီဢ္တခါ မ့ဿ္ဒ္သိးကညီဖိတဖဢ္ ကသ့ဢ္ညါလီၯက့ၯအသးအဂီဿ္န့ဢ္ တဿ္မၯလၯကပီိၯ သကိးကညီလါခူးကံဿ္စုအမူး အဂ့ဿ္န့ဢ္ ကညီခိဢ္နဿ္တဂၯ စံး၀ဲန့ဢ္လီၯ.

ဖဲလါအီကူာ္ ၆ သီ ဂီၯခီ ၆ နဢ္ရံဢ္ တုၯလဿမုဿ္ထူဢ္ ၁၂ နဢ္ရံဢ္အဆဿကတီဿ္ တဿ္မၯလၯကပီၯ လါခူးကံဿ္စုအမူးဖဲ ၀့ဿ္မဲဿ္ဆီး (တီီယးကႜီ သီခါဖႜဢ္) န့ဢ္လီၯ.

ပွၯရဲဢ္က်ဲၯလါခူူးကံဿ္စုအမူး ကမံးတံာ္ သရဢ္မါမႜိမႜံး စံး၀ဲလဿ ႃႃ ပမၯလၯကပီၯ လါခူးကံဿ္စုအမူးအံၯ တဿ္ဃူတဿ္ဖိးအဂီဿ္လီၯ. အ ဃိန့ဢ္ ကညီပွိဿ္စွီၯဖိခဲလဿာ္ ပကဘဢ္ဖီဢ္ဂဿဿ္ဃာ္မူးအံၯန့ဢ္လီၯ.ဘဢ္မႏုၯအဃိလဲဢ္ မူးအ၀ဲအံၯ တဘဢ္ဃးဒီးတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါ ဘဢ္. တဘဢ္ဃးဒီး ဘူးဒးတဿ္ဘါ တဘဢ္ဃးဒီး ခရံာ္တဿ္ဘါဘဢ္.မ့ဿ္ကညီ ပွိဿ္စွီၯအထူအထံး တဿ္ဆဲးတဿ္လၯတခါ႗႗ အဂ့ဿ္ အ၀ဲ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ႃႃ နီဿ္နီဿ္ မ့ဿ္သ့မ့ဿ္ဘဢ္န့ဢ္ မူးအ၀ဲအံၯ ပၾကဿးမၯအီၯလဿ ကီဿ္ပယီၯ ပ၀ဲကညီပွိဿ္ဒီးစွီၯ အိဢ္ဆိးအလီဿ္အက်ဲသ့ဢ္တဖဢ္အပူၯ ဘဢ္ ဆဢ္သနာ္က့ ဆဿကတီဿ္ခ့ခါခဲအံၯ ကညီဖိတဖဢ္ ပကမၯလၯကပီၯသကိးလဿတဿ္လီဿ္တပူၯဃီတသ့ဒံးဘဢ္. တဿ္ဃူတဿ္ဖိးအဂီဿ္ ပ၀ဲကညီပွိဿ္ဒီးစွီၯသ့ဢ္တဖဢ္ ပကဘဢ္ထိဢ္ဃူထိိဢ္ဖိးလိာ္သးအိဢ္ဒံးဒီဒူဢ္လီၯ. ပွၯဒ္သိး ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္မ့ဿ္ဂ့ၯ ဖုထ့ဢ္္မီဢ္ကဂူဿ္မ့ဿ္ ဂ့ၯ တဿ္လဿအလီၯဖးအက့ခီသ့ဢ္တဖဢ္ခဲလဿာ္ နီဿ္နီဿ္န့ဢ္ ပကဘဢ္ထိဢ္ဃူထိဢ္ဖိးလိာ္က့ၯပသး႗႗ အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္မါမႜိမႜံး ဆဲးတဲ၀ဲ ဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

သရဢ္ စီၯရႊ.ဢ္န့ လဿအဟဲထီဢ္လါခူးအမူး စံး၀ဲလဿ လါခူးကံဿ္စုမ့ဿ္မိဿ္လုဿ္ပဿ္လဿ္ တဿ္ဆဲးတဿ္လၯ မ့ဿ္ကညီဒီကလုာ္အတဿ္ပနီဢ္ တဘဢ္ထြဲဒီးတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါဘဢ္.မ့ဿ္ကြဿ္က့ၯလဿတဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯပူၯ လဿပတဿ္လဲၯခီဖ်ိလဿဖဲပအိဢ္လဿကီဿ္ပယီၯအခါ ဒ္သိးက ညီဖိသ့ဢ္တဖဢ္ ကထံဢ္လိာ္ပာ္ ဖွိဢ္လိာ္သးအဂီဿ္ ပွၯဃုထဿ၀ဲ မုဿ္နံၯဖဲလါခူးလါပွဲၯအဃိ ပွၯဂၯဆိမိဢ္လဿဘဢ္ထြဲဒီးဘူးဒးတဿ္ဘါ ဒ္ န့ဢ္အသိး ခီဖ်ိလဿ တဿ္ဃု၀ဲတဿ္လီဿ္တဿ္က်ဲကီခဲ၀ဲအဃိ ဃုထဿ၀ဲလဿ သီခါဖႜဢ္တဿ္လီဿ္ဒီး မၯလၯကပီၯ၀ဲအဃိ ပွၯဆိကမိဢ္၀ဲလဿ မ့ဿ္ဘူးဒးအတဿ္ဖံးတဿ္မၯ တမ့ဿ္ကညီဒီတကလုုာ္အတဿ္မၯဘဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္ စီၯရြႊ.ဢ္န့ ဆဲးတဲ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ဖုစတံလး လဿအမ့ဿ္ ပွၯနဿ္ပဿဿ္ကညီတဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯတဂၯစံး၀ဲလဿႃႃ လါခူးကံဿ္စုတဿ္မၯလၯကပီၯအီၯန့ဢ္ စးထီဢ္လဿ ကညီနံဢ္ ၂၇၄၈၊ ခဲအံၯ ဘူးဒးနံဢ္အိဢ္၀ဲ ၂၅၅၂ နံဢ္၊ ခရံာ္နံဢ္ AD ၂၀၀၉၊ အံးစလဢ္နံဢ္ ၁၃၀၀ အဃိန့ဢ္ တဿ္မၯလၯကပီၯ တခ်ဳးလဿ တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါအဖးဒိဢ္သ့ဢ္တဖဢ္အံၯ အိဢ္ဒံးအဆဿကတီဿ္ဒီး တဿ္မၯလၯကပီၯယံာ္၀ဲဒဢ္လံ နံဢ္ ၃၀၀၀ ဃဢ္ဃဢ္ န့ဢ္လီၯ.႗႗ တ ကတီဿ္ဃီ  ႃႃ ကညီလါခူးကံဿ္စုမ့ဿ္ကညီဒီတကလုာ္အတဿ္န့ဿ္သါ အတဿ္ထူးတဿ္တီၯအဃိန့ဢ္ လါခူးကံဿ္စုအမူးမ့ဿ္အိဢ္ဒံးန့ဢ္ က ညီကလုာ္အံၯဟါမဿ္တသ့ဘဢ္႗႗အဂ့ဿ္န့ဢ္ ဖုစတံလး ဆဲးတဲ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

လါခူးကံဿ္စုအမူးဘ်ီ၀ဲအံၯ ကညီခိဢ္နဿ္တဖဢ္၊ ကညီသူဢ္ဘီဢ္သးစဿ္တဖဢ္ဃုာ္ဒီး ပွၯတမွံၯတပ်ီဿ္ ဟဲထီဢ္နီဿ္ဂံဿ္အိဢ္၀ဲ (၅၀၀၀) ဃဢ္ဃဢ္န့ဢ္လီၯ.

လါခူးကံဿ္စုအမူးအံၯ တဿ္မၯလၯကပီၯအီၯစ့ဿ္ကီးလဿ ကီဿ္ပူၯ ဒီး ကီဿ္ခ်ဿလဿ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္၊ ကီဿ္အမဲရကၯ၊ ကီဿ္အီးစၾထ့လံယါ၊ ကီဿ္စြံၯဒဲၯ ဒီး ကီဿ္မုဿ္ႏုာ္ထံကီဿ္အါဘ့ဢ္အပူၯန့ဢ္လီၯ. လါခူးအမူးအံၯ တဿ္စးထီဢ္မၯအီၯဖဲ ကညီဖိတဿ္ဟဲလီၯစဿၯလီၯသြဲဢ္တဆီ ဘဢ္တဆီ စးထီဢ္ဖဲ ကိဢ္ဘံဢ္မဲးမုဿ္ပ်ီ ဖဲကညီဖိတဖဢ္ ကြဿ္ဆဿဢ္မဲာ္ဘဢ္ တဿ္ဆူးတဿ္ဆါ၊ တဿ္အီဢ္၀ံၯလီၯဒိသံဒီး တဂူးစီၯပၯ အ တဿ္မၯသံမၯ၀ီတဖဢ္အခါ ကညီဖိတဖဢ္ အနီဿ္ဂံဿ္လီၯစွၯအဃိ ကညီဖံဖုလဿပ်ဿၯတဖဢ္ ဘဢ္ယိာ္၀ဲလဿ ကညီဖိတဖဢ္အစဿၯက လီၯတူာ္လီၯမဿ္ကြံာ္အဃိ ကညီဖိတဖဢ္ စးထီဢ္မၯ၀ဲ တဿ္ကံဿ္စုအမူး ဒ္သိးကညီဖိတဖဢ္ကပာ္ဖွိဢ္သးဒီးကအိဢ္ဃူအိဢ္ဖိးက့ၯအဂီဿ္ အိဢ္လံ အနံဢ္ ၃၀၀၀ ဘ်ဲဢ္န့ဢ္ ကညီတဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯပာ္ဖ်ါ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯပူၯ Denque Fever ရၯလီၯသးအါန့ဿ္ဒံးအပူၯကြံာ္နံဢ္တဖဢ္

မဲဿ္လးဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဒဲက၀ီၯပူၯ တနံဢ္ညါအံၯ ပွၯလဿအဘဢ္ Denque Fever တဿ္ဆါအါန့ဿ္ဒံးအပူၯကြံာ္နံဢ္သ့ဢ္တဖဢ္န့ဢ္ တဿ္ ဆါဟံဢ္မူဒါခိဢ္ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

မဲဿ္လး တဿ္ဆါဟံဢ္မူဒါခိဢ္ စီၯန့ဢ္ဆဲ စံး၀ဲလဿႃႃတနံဢ္ညါအံၯစးထီဢ္သီသီ ဖဲလါယူၯလံတီဿ္ပူၯန့ဢ္ ပွၯဆါလဿဟဲလဿတဿ္ဆါဟံဢ္ ပမၯကြဿ္အသြံဢ္န့ဢ္ ပွၯဆါလဿန့ဿ္ဘဢ္ Denque Fever အိဢ္၀ဲ (၈၀) န့ဢ္ မ့ဿ္တဿ္အဆိကတဿဿ္တဘ်ီ႗႗န့ဢ္လီၯ. တဿ္ဆါရၯလီၯ သးန့ဢ္ ခီဖ်ိလဿ Aebes ပစိၯတကလုာ္လဿအက့ဿ္အဂီၯမိဿ္ပွဿ္ ကံဿ္ဃ့အစုအခီဢ္ဖးထီ အ့ဢ္တဿ္လဿမုဿ္ဆါခီဖဲပွၯတပာ္သူဢ္ပာ္သး အခါအဃိ တဿ္ဆါအံၯရၯလီၯသးခ်႕အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္န့ဢ္ဆဲ ဆဲးတဲ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ. တဿ္ဆါအံၯ တဿ္နီၯဖးအီၯခံကလုာ္ တဿတက လုာ္န့ဢ္ မ့ဿ္၀ဲ ႃဒ့ဢ္ကံဖံဘဿဢ္႗ ပွၯဆါအပနီဢ္ဖ်ါထဲ ပွၯဆါအလိၯကိၯတခါဧိၯဒီး မ့့မ့ဿ္ပွၯဆါလဿန့့ဿ္ဘဢ္ ႃဒ့ဢ္ကံဟဢ္မိၯရဲး႗ တက လုာ္န့ဢ္ အပနီဢ္ကဖ်ါလဿ အနါဒ့ခံသြံဢ္၊ အမဲကုသြံဢ္ ဒီး အ့ဢ္ဆါလီၯဒီးသြံဢ္ ဘဢ္ဆဢ္သနာ္က့ ပွၯဆါလဿအန့ဿ္ဘဢ္ ႃဒ့ဢ္ကံဟဢ္ မိၯရဲး႗ အပတီဿ္န့ဢ္တအိဢ္ဒံးဘဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္ န့ဢ္ဆဲ ရွဲးပႜး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

ကတီဿ္အံၯ ပွၯဆါဟဲထီဢ္တဿ္ဆါဟံဢ္အိဢ္ဒံးအဖဿမုဿ္ ဒီး ပွၯဆါအါတက့ဿ္ မ့ဿ္ပွၯဖိဒံဖိသဢ္ တဿ္ဘဢ္ယိာ္အိဢ္၀ဲဒဢ္ သနာ္က့ ခီဖိ် လဿပွၯဆါသ့ဢ္တဖဢ္ ဟဲတုၯတဿ္ဆါဟံဢ္ ခ်ဳးဆဿခ်ဳးကတီဿ္ ဒီး အါန့ဢ္အန့ဢ္ ခီဖ်ိလဿ ဆူဢ္ခ်႕ပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္လီၯလဿ ကမ်ဿဿ္က်ါ ဟ့ဢ္၀ဲဆူဢ္ခ်႕တဿ္သ့ဢ္ညါနဿ္ပဿဿ္အဃိ တုၯခဲအံၯတဿ္သံတဿ္ပွဿ္တအိဢ္ဒံးဘဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ သရဢ္န့ဢ္ဆဲ စံးကဒီး၀ဲဒဢ္န့ဢ္ လီၯ.

ဒ္သိးတဿ္ဆါအံၯတရၯလီၯတဂ့ၯအဂီဿ္ ဆူဢ္ခ်႕ပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါသ့ဢ္တဖဢ္ လီၯလဿကမ်ဿဿ္က်ါ ဟ့ဢ္၀ဲဆူဢ္ခ်႕တဿ္သ့ဢ္ညါနဿ္ပဿဿ္ ဒီး မၯ၀ဲတဿ္ဒီသဒဿ မဿ၀ဲ ပွၯဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဖိတဖဢ္လဿကဘဢ္မၯပ်ီဟံဢ္ခိဢ္ဟံဢ္ဃဿၯ၊ လူကြံာ္ထံလဿတဿ္ဒဿပူၯတဖဢ္ ဒီးမုဿ္ဆါခီ ကဘဢ္ဒုးမံဖိသဢ္လဿ ပ့ၯပီၯပူၯသ့ဢ္တဖဢ္အဂ့ဿ္န့ဢ္ ဒဲက၀ီၯဖိတဖဢ္ စံး၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

မဲဿ္လးဒဲက၀ီၯပူၯ ဖဲ ၂၀၀၆ ပွၯဆါလဿန့ဿ္ဘဢ္တဿ္ဆါအံၯ အိဢ္၀ဲ(၃၀)ဂၯ ဖဲ ၂၀၀၈ နီဿ္ဂံဿ္ လီၯစွၯလီၯအိဢ္ထဲ (၁၀)ဂၯ ဘဢ္ဆဢ္ သနာ္က့ ၂၀၀၉ ဖဲ လါယူၯလံတီဿ္ပူၯ ပွၯဆါနီဿ္ဂံဿ္အါထီဢ္တုၯလဿ (၈၀)ဂၯအဂ့ဿ္န့ဢ္ တဿ္ဆါဟံဢ္တဿ္မၯနီဢ္စရီ ပာ္ဖ်ါ၀ဲဒဢ္န့ဢ္ လီၯ.

ကတီဿ္အံၯ ႃဒ့ဢ္ကံဖံဘဿဢ္႗ တဿ္ဆါ ရၯလီၯသးစ့ဿ္ကီးလဿ ကီဿ္ပယီၯအဒြဲပူၯ၊ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ဒီး ကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿဟီဢ္က၀ီၯ ဃုာ္ ဒီး ဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဒဲက၀ီၯအဂၯသ့ဢ္တဖဢ္အပူၯအဂ့ဿ္န့ဢ္ န့ဿ္ဘဢ္တဿ္ကစီဢ္န့ဢ္လီၯ.

ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္ မၯပ်ံၯမၯဖုးဃိ ဟံဢ္ခိဢ္(၄)ဒူဢ္ဟဲဃ့ဿ္ထီဢ္လဿကီဿ္ဆဿ

ကညီကီဿ္စဲဢ္ ကီးကရ့းကီဿ္ဆဢ္ပူၯ ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္သုးအတဿ္မၯပ်ံၯမၯဖုးအဃိ ဟံဢ္ခိဢ္(၄)ဒူဢ္ဟဲဃ့ဿ္ထီဢ္လဿ ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ဒီးကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿ ဖဲ အပူၯကြံာ္စွၯသီ အဂ့ဿ္န့ဢ္ ကညီ တဿ္ကစီဢ္ပရဿ (KIC) ကြဲးဖ်ါ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯၟ
သ၀ီဖိဟံဢ္ခိဢ္ (၄)ဒူဢ္လဿ ပွၯနီဿ္ဂံဿ္အိဢ္၀ဲ (၁၃)ဂၯ မ့ဿ္၀ဲဒဢ္ ကီဿ္အူခံသ၀ီဖိ ဒီး ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္သုးရ့ဢ္ (၉၀၇) တဲပ်ံၯအီၯလဿ ကမၯသံ၀ဲအဃိ အိဢ္၀ဲလဿသ၀ီပူၯတ ဘူဢ္လဿၯဘဢ္ဒီးဟဲ ဃ့ဿ္ထီဢ္၀ဲလဿကီဿ္ဆဿဖဲ လါမးရွဢ္ (၇) သီန့ဢ္လီၯၟ
ကီိဿ္အူခံ သ၀ီဖိ ကႜီ၀ါရွံ စံး၀ဲလဿ ဒံဢ္ခ့ဢ္ဘံဢ္အ့ဢ္ သ့ဢ္ညါခ်ဳး၀ဲ ကညီတဿ္ထူဢ္ဖ်ဲးသုးမုဿ္ဒိဢ္ (KNLA) သုးဖိတဖဢ္ ဟဲအိဢ္ဘွံးလဿ အ၀ဲသ့ဢ္ဟံဢ္အဃိ မၯပ်ံၯပွၯလဿ လဿခံ (KNLA) သုး ဖိတဖဢ္မ့ဿ္ဟဲအိဢ္ဘွံးကဒီးလဿပဟံဢ္န့ဢ္ ကမၯသံပွၯအဃိ ပအိဢ္က့ၯလဿသ၀ီပူၯတဘူူဢ္လဿၯဘဢ္ဒီးဃ့ဿ္ထီဢ္န့ဢ္လီၯၟ
ဒ္သ၀ီဖိတဖဢ္လဿ ဟဲက့ၯဃ့ဿ္ထီဢ္တဖဢ္တဲ၀ဲဒဢ္အသိး အ၀ဲသ့ဢ္ စးထီဢ္ဃ့ဿ္ထီဢ္လဿသ၀ီပူၯ ဖဲလါဖ့ၯၾဘဴၯအါရံၯ ၁ သီ အိဢ္ခူသူဢ္ဒီးယံာ္၀ဲလဿပွဿ္ပူၯ တလါဘ်ဲဢ္၀ံၯမး ဟဲတုၯ၀ဲလဿ ကီဿ္ဆဿ မဲးကသဢ္ သ၀ီ န့ဢ္လီၯၟ
သ၀ီဖိ ဟံဢ္ခိဢ္ (၄)ဒူဢ္လဿ ဟဲဃ့ဿ္ထီဢ္တဖဢ္ ကတီဿ္အံၯ အိဢ္လဿ ခ့ဢ္အဲဢ္ယူဢ္ သုးက့(၆) တဿ္ပဿပူၯဒီး (KNLA) သုးတဖဢ္ကြဿ္ထြဲအီၯန့ဢ္ န့ဿ္ဘဢ္တဿ္ကစီဢ္န့ဢ္လီၯၟ

တဿ္မၯသ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္က့ၯပဒိဢ္မါရွဢ္အမူးအဆိကတဿဿ္တဘ်ီဖဲ ကီဿ္ဆဿ

တဿ္မၯသ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္က့ၯပဒိဢ္မါရွဢ္အမူး အဆိကတဿဿ္တဘ်ီဖဲ ကီဿ္ ကႜီဢ္တဲဢ္ ဒီး ကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿတဿ္လီဿ္အါတီၯန့ဢ္လီၯ.

ဖဲ လါယဖ့ၯႀဘဴၯအါရံၯ ၁၄ သီ ဂီၯခီ ၉း၀၀ နဢ္ရံဢ္ အဆဿကတီဿ္ တဿ္မၯသ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္က့ၯ ပဒိဢ္မါရွဢ္အမူး ဖဲကီိဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္ ဒီး ကီဿ္ပ ယီၯကီဿ္ဆဿ လဿ ၀့ဿ္မဲးဆီးတဿ္လီဿ္တတီၯန့ဢ္လီၯ.   ကမ်ဿဿ္လဿ ဟဲထီဢ္တဖဢ္န့ဢ္မ့ဿ္ ကညီသူဢ္ဘီဢ္သးစဿ္ ကညီဒီကလုာ္စဿဖွိဢ္ က ရဿခိဢ္နဿ္တနီၯ သိဢ္မွံၯကရဿ ပာ္ဃုာ္ဒီး ပွၯတမွံၯ ကလုာ္ ဂၯ ပွၯ နီဿ္ဂံဿ္ကအိဢ္၀ဲ (၂၀၀) ဃဢ္ဃဢ္န့ဢ္လီၯ.

အမူးဘ်ီအံၯ ခ့ဢ္အဲဢ္ယူဢ္ ကညီဒီကလုာ္ စဿဖွိဢ္ကရဿ တီခိဢ္ရိဢ္မဲ မၯလၯကပီၯ၀ဲ ဒီး ကညီဒီကလုာ္စဿဖွိဢ္ကရဿ ခ့ဢ္အဲဢ္ယူဢ္  နဲဢ္ရြဲဢ္ခိဢ္ က်ဿဿ္ နီဿ္စံဖိရၯစ့ဢ္စံး၀ဲလဿ ႃႃပဒိဢ္မါရွဢ္ သးသဟီဢ္ လဿဘဢ္ဃးဒီး ထံဂူဿ္ကီဿ္သဲး အတဿ္သူဢ္တီသးတီ ဒီး ထံဂူဿ္ကီဿ္ သဲးအတဿ္ဆဿထဿဢ္ဂဿဿ္က်ဿၯလဿ ပွၯကညီ ဒီတကလုာ္ညါအဂီဿ္ တကးဒံးဘဢ္ လဿကလုာ္ ဒံဢ္မိဢ္ကရ့ဢ္စံဢ္ ဒီတဖုညါအဂီဿ္ အ ၀ဲမ့ဿ္ပွၯဆဿထဿဢ္ဂဿဿ္ဂဿဿ္က်ဿၯက်ဿၯတဂၯ ဒီး မ့ဿ္ပွၯလဿ အဂဲၯလိာ္တဿ္ ဒီး တကြဿ္တဿ္အဒူဢ္အဆဿဘဢ္႗႗ န့ဢ္လီၯ.

သရဢ္မုဢ္စံဢ္ဖိရၯစ့ဢ္ စံးကဒီး၀ဲလဿ ႃႃ ပဒိဢ္မါရွဢ္ မ့ဿ္ခိဢ္နဿ္တဂၯလဿ အဟ့ဢ္လီၯသး လဿာ္လဿာ္ဆ့ဆ့တဂၯ တမ့ဿ္ခိဢ္နဿ္လဿ အ ကြဿ္အဘ်ဳးအဖွိဢ္တဂၯဘဢ္. မ့ဿ္ခိဢ္နဿ္လဿ အတူဿ္ဆါအသးလဿ အပွၯကလုာ္အဂီဿ္ ဒီး အ၀ဲမ့ဿ္ခိဢ္နဿ္တဂၯလဿ အိဢ္ဒီး တဿ္သ့ တဿ္ဘဢ္ အိဢ္ဒီး တဿ္ဆိကမိဢ္ဒိဢ္ထီတဂၯ ကီဿ္ပယီၯဒီဘ့ဢ္ ကန့ဿ္တဿ္မုာ္တဿ္ခုဢ္အဂီဿ္ အ၀ဲအတဿ္ဂုာ္က်ဲးစဿးသ့ဢ္တဖဢ္ ကဲထီဢ္ တဿ္အကါဒိဢ္႗႗ န့ဢ္လီၯ.

ကညီသးစဿ္မုဢ္ဖိ နီဿ္ဟဲလဿဿ္ စံး၀ဲလဿ ႃႃတဿ္မၯလၯကပီၯသ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္က့ၯ ပဒိဢ္မါရွဢ္တနံၯညါအံၯ ယသးပူၯန့ဢ္ ယဆိမိဢ္အီၯ လဿ ပဒိဢ္မါရွဢ္ မ့ဿ္ခိဢ္နဿ္တဂၯလဿ ပလီကီအီၯမီၯ. နာ္က့ ခဲအံၯအ၀ဲမ့ဿ္တအိဢ္မူလဿၯဘဢ္နာ္က့ တဿ္ဂံဿ္တဿ္ဘါလဿ အကဲထီဢ္ လဿ ပ၀ဲပပွၯကညီဒီတကလုာ္အဂီဿ္ ကဲ၀ဲဒဢ္ အတဿ္ကတိၯသ့ဢ္တဖဢ္ ဒီး တဿ္ဖံးတဿ္မၯလဿ အပာ္လီိၯတဲာ္တဖဢ္ ပဘဢ္ဟံးထီဢ္ ဖီဢ္ထီဢ္မူဒါလဿ အိဢ္တ့ဿ္သ့ဢ္တဖဢ္႗႗ န့ဢ္လီၯ.

ႃႃ တံပဒိဢ္မါရွဢ္လါဖါန့ဢ္ မ့ဿ္ခိဢ္နဿ္တဂၯလဿႃျပတ္ျပတ္သားသား႗ မီၯ. အဆဿတဲာ္တဿ္ဘူဢ္ အမၯတဿ္ဒူဒူလီၯမီၯ.အဃိန့ဢ္ ကဲ၀ဲ ဒဢ္ တဿ္လီၯကြဿ္လိတခါလဿ ယပလဿဿ္ဘဢ္လဿ မ့ဿ္ခိဢ္နဿ္တဂၯလဿ အဆဿထဿဢ္၀ဲဒဢ္ဒူဒူလဿ ကညီတ ဿ္ပဿဿ္ဆဿအဂီဿ္႗႗ အဂ့ဿ္ န့ဢ္ နီဿ္ဟဲလဿဿ္ စံးကဒီးန့ဢ္လီၯ.

နဿးစိၯယၯဖါလဿ အမ့ဿ္ ပဒိဢ္မါရွဢ္လါဖါ အဖိမုဢ္ စံး၀ဲလဿ ႃႃ အဆိကတဿဿ္န့ဢ္ ဒ္ယမ့ဿ္္ ဖိမုဢ္တဂၯအသိး ကဲထီဢ္တဿ္သးမုာ္လဿ ယဂီဿ္ ဖဲပအိဢ္ဒီးတဿ္ဆဿကတီဿ္ကီခဲအဆဿကတီဿ္အံၯန့ဢ္ ပထံဢ္ဘဢ္လဿ ပဒီပုဿ္၀ဲဿ္အါဂၯ အ၀ဲသ့ဢ္တသးပ့ၯနီဢ္ပပဿ္ဘဢ္. ဆီဢ္ ထြဲပပဿ္ ဒီး အ၀ဲသ့ဢ္စိာ္ မူစိာ္ဂဲၯ ကဒါက့ၯ ပပဿ္တဿ္ပဿဿ္ဆဿ အသးသဟီဢ္ အ၀ဲအံၯအဃိန့ဢ္ ကဲထီဢ္က့ၯ တဿ္သးမုာ္လဿပဂီဿ္တ မံၯ႗႗ န့ဢ္လီၯ. အ၀ဲစံးကဒီး၀ဲလဿ ႃႃ တကတီိဿ္ဃီန့ဢ္ ပထံဢ္ဘဢ္လဿ ပွၯအါဂၯလဿ ဟီဢ္ခိဢ္ခ်ဿဒီဘ့ဢ္မီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္ပာ္လုဿ္ပာ္ပွ့ၯ ပာ္ ဒိဢ္၀ဲဒဢ္ ပပဿ္လဿ ဖဲအိဢ္မူတ့ဿ္အဆဿကတီဿ္ အတဿ္ဖံးတဿ္မၯသ့ဢ္တဖဢ္ လဿအမ့ဿ္၀ဲဒဢ္ တဿ္ဖံးတဿ္မၯလဿအဘဢ္ဃးဒီးပွၯက ညီ ဒီတကလုာ္ ဒီး ကီဿ္ပယီၯဒီတဘ့ဢ္အဂီဿ္ အဃိန့ဢ္ ကဲထီဢ္က့ၯ တဿ္သးမုာ္လဿ ဖိလံၯတဖဢ္အဂီဿ္႗႗ န့ဢ္လီၯ.

ဖဲ နံဢ္ ၂၀၀၈ ဖ့ၯၾဘဴၯအါရံၯ ၁၄ သီ ပွၯတဖဢ္္လဿတဿ္တသ့ဢ္ညါအမံၯတဒူဢ္ ဟဲခးသံ ပဒိဢ္မါ ရွဢ္လဿ အ၀ဲအိဢ္တဿ္လီဿ္လဿ ကီဿ္ ကႜီဢ္တဲဢ္ဒီး ကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿန့ဢ္လီၯ.

တဿ္မၯသ့ဢ္နီဢ္က့ၯ ပဒိဢ္မါရွဢ္ အမူးအံၯ တနံၯဃီ တဿ္မၯအီၯဖဲ ပွၯဟူးဂဲၯဒံဢ္မိဢ္ကရ့ဢ္ဖိကရဿအက်ါလဿ ကီဿ္ဆဿ ဒီး ကညီကီဿ္ စဲဢ္ သုးက့(၇) သုး၀ဲၯလီဿ္ တဿ္လီဿ္တတီၯန့ဢ္လီၯ. ဒ္န့ဢ္အသိး တဿ္မၯသ့ဢ္နီဢ္ထ

ဖါဖီဢ္ဒ့ရွဿဃ့ထီဢ္ ကညီတ၀ဿ မၯသ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္က့ၯ ပဒိဢ္မါရွဢ္လါဖါအမူး

ဖါဖီဢ္ဒ့ရွဿလဿ ပဒိဢ္မါရွဢ္ အဖိလြံဿ္ဂၯ ဒုးအိဢ္ထီဢ္ ဃ့ထီဢ္ ကညီတ၀ဿဒီး ပွၯလဿ အဆီဢ္ထြဲ ပ ဒိဢ္မါရွဢ္ လဿကီဿ္ပယီၯပူၯဒီး ဟီဢ္ခိဢ္ဒီဘ့ဢ္ ကမၯလၯကပီၯ သ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္က့ၯ ပဒိဢ္မါရွဢ္ အမူး အဂီဿ္န့ဢ္ ဖါဖီဢ္ဒ့ရွဿ အလံာ္ရၯလီၯဖဲ တလါအံၯ ၁၃ သီအနံၯ ပာ္ဖ်ါ၀ဲဒဢ္လီၯ.

လံာ္ရၯလီၯပာ္ဖ်ါ၀ဲဒဢ္လဿ ပဒိဢ္ မါရွဢ္ ဘဢ္တဿ္ကူဢ္သံ ခးသံအီၯလဿ နအဖ အပွၯခံဂၯဖဲ ၀့ဿ္မဲး ဆီး လဿနံဢ္ ၂၀၀၈ လါဖ့ၯျဘူၯအါရံၯ ၁၄ သီ အနံၯ၊ . ပဒိဢ္မါရွဢ္ မ့ဿ္တ့ဿ္ ခ့ဢ္အဲဢ္ယူဢ္ နဲဢ္ရြဲဢ္ခိဢ္က်ဿဿ္ ဆဿထဿဢ္ ဂဲၯလိာ္၀ဲလဿ ကီဿ္ပယီၯပူၯ တဿ္သဘ်႕ ဒံဢ္မိဢ္ကရ့ဢ္စံဢ္ဒီး ပွၯဂ့ဿ္၀ီခြဲးယာ္ ကအိဢ္ ထီဢ္အဂီဿ္န့ဢ္ လံာ္ရၯလီၯပူၯ ပာ္ဖ်ါ၀ဲဒဢ္လီၯ.

ဒ္ပဒိဢ္မါရွဢ္ အဖိမုဢ္ နီဿ္ ဇိၯယၯဖါ စံး၀ဲလဿအလံာ္ရၯလီၯပူၯအသိး ပဃ့ထီဢ္ ပွၯအါဂၯလဿ က သ့ဢ္နီဢ္ထီဢ္ အပါ အတဿ္မၯဂ့ၯဒီး အတဿ္ဆဿထဿဢ္ တဿ္ဂဲၯလိာ္တဖဢ္ဖဲ အိဢ္မူအခါတဖဢ္ လီၯ.

ပဒိဢ္မါရွဢ္လါဖါ ဘဢ္တဿ္ကူဢ္သံ၀ံၯအလီဿ္ခံ အဖိ(၄)ဂၯ ဒုးအိဢ္ထီဢ္ ဖါဖီဢ္ဒ့ရွဿ ဒ္သိး တဿ္မၯ သ့ဢ္နီဢ္ ထီဢ္က့ၯ အပါဒီးအမိ နဿးယ့ဢ္ရွြ႕ဢ္အဂီဿ္ ။ တဿ္ဒုးအိဢ္ထီဢ္ ဖါဖီဢ္ဒ့ရွဿအံၯ မုဿ္လဿ္ဒီး ပ ညိဢ္၀ဲလဿ က ဒုးထီဒါ တဿ္ဖွီဢ္တဿ္ယာ္၊ ကဟ့ဢ္အါထီဢ္ တဿ္ကူဢ္ဘဢ္ကူူဢ္ သ့ခြဲးယာ္လဿက ညီဖိအဂီဿ္ဒီး ကတီၯက့ၯ ကညီတဿ္ဆဲးတဿ္လၯတဖဢ္ အဂီဿ္လီၯ.